Goed dan! Een verhaal vol sneeuw
Jory John, Benji Davies
4+.-.Jory John en Benji Davies maakten samen een reeks humoristische prentenboeken over de wel heel bijzondere vriendschap tussen de hyperactieve Eend en zijn flegmatieke buurman Beer die erg op zijn rust en privacy gesteld is. De Nederlandse vertaling van het eerste boek Welterusten nu! verscheen in 2021.
In Goed dan!, hun meest recente avontuur, wil Eend absoluut met Beer buiten in de sneeuw spelen. Beer zit in een behaaglijk warm bad en ziet op tegen de kou. Maar Eend wil van geen wijken eten en duwt Beer naar buiten, zonder dat hij nog maar de kans krijgt om zich af te drogen. Eend stelt allerlei activiteiten voor die Beer met een knorrig ‘Nee.’ beantwoordt. Om van Eends gezeur af te zijn, stemt Beer er tenslotte mee in om sneeuwengeltjes te maken en ondergaat hij een sneeuwballengevecht. Wanneer hij daarna verkleumd en doorweekt naar huis gaat, is hij snipverkouden. Eend schiet onmiddellijk weer in actie en het hele patroon herhaalt zich. Hij doet allerlei voorstellen om voor zijn zieke buurman te zorgen, die Beer eerst apatisch afwijst om na lang aandringen dan toch maar weer toe te geven. Maar zelfs Beers geduld geraakt uiteindelijk op en hij zet Eend woedend aan de deur. Zoals te verwachten viel, is Eend bij thuiskomst ook verkouden. En zelfs nu houdt die stuiterbal de regie strak in handen. Hij klautert op zijn besneeuwde dak om er met een takje in koeien van letters ‘ZORG ALSJEBLIEFT VOOR MIJ!’ op te schrijven, zodat Beer zeker weet wat van hem verwacht wordt. En Beer laat zich alweer vermurwen en rent naar het huis van Eend, al vindt hij dat het nu toch écht tijd is om op zoek te gaan naar nieuwe buren.
Op een vertederende, humoristische manier maakt Jory John een hardnekkig patroon zichtbaar dat, misschien verdoken, terug te vinden is in verrassend veel vriendschappen. De een slaagt er maar niet in van zijn grenzen duidelijk te stellen. En de ander, zich vaak van geen kwaad bewust, vraagt steeds meer. Het is een spel van actie en reactie. Degene die zijn grens niet kan trekken, voelt zich steeds meer in het nauw gedreven waardoor subassertiviteit vaak plots doorschiet naar agressie. Dat komt mooi tot uiting wanneer Beer vanuit zijn ziekbed Eend opeens woedend de deur wijst. Jammer is dat mensen die neigen naar subassertiviteit vaak nog liever de relatie verbreken, om zo het conflict uit de weg te gaan, dan op hun strepen te durven staan. Beer denkt zelfs na over nieuwe buren. De lezer ervaart hier ook heel duidelijk hoe elk individu zijn eigen specifieke noden heeft. Beer wil rust aan zijn hoofd wanneer hij ziek is, terwijl Eend schreeuwt om aandacht en verzorging.
Vanaf het eerste ogenblik dat je de plompe zwarte Beer naast die kleine witte Eend ziet staan, is het visueel duidelijk dat ze op elk gebied mekaars tegenpool zijn. Benji Davies toont Beer in de sneeuw met een feloranje badhanddoek met enorme gele bollen rond zijn middel geslagen. Op zijn kop staat een bijpassend geel douchekapje dat een paar maten te klein lijkt en de druppels glijden langs zijn lijf naar beneden. Enerzijds is het een grappig beeld, dat elke lezer ongetwijfeld zal doen glimlachen. Anderzijds wordt het eisende karakter van Eend hier pijnlijk duidelijk in de verf gezet en dat stemt tot nadenken.
Benji Davies toont zich een meester in het weergeven van emoties. Prachtig is de dubbelbladige illustratie waar Beer, die beseft dat hij verkouden is, een nies voelt kriebelen. We krijgen drie close ups van Beers gezicht naast elkaar, waar telkens slechts enkele seconden tijd tussenzit. Op de eerste kijkt hij de lezer ontdaan aan en houdt hulpeloos een poot onder zijn neus. Op de tweede knijpt hij zijn ogen een tikkeltje meer samen. Zijn snuit lijkt omhoog te krullen en hij doet zijn mond open, die scheef naar links trekt. Op de derde close up lijkt Beer totaal van de wereld. Zijn ogen zijn slechts spleetjes en hij staart versuft in de verte. Zijn mondhoeken krullen in een haast gelukzalige glimach: de nies komt er nu écht bijna aan. Ondertussen druppelt het water in hoog tempo van zijn douchekapje. Ook de houding van Eend spreekt boekdelen. Terwijl hij het ene na het andere voorstel op Beer afvuurt, grijnst hij hyperactief een hele rij hagelwitte tanden bloot en steekt energiek een vinger in de lucht.
De illustratie die het meest te denken geeft, is de allerlaatste. Tegen een knalgele achtergrond, in het huis van eend, zien we Beer die gekleed is als een soort huishoudhulp. Hij draagt een grote paarse schort met roze bolletjes, afgezet met lila kant. In zijn poten houdt hij een dienblad met daarop een grote, rode theepot, een dampende mok thee en een schaaltje met koekjes. Met opengesperde ogen staart hij in de verte, zijn mondhoeken neerslachtig naar beneden. Het woordje ‘SNIF’ naast zijn hoofd maakt fijntjes duidelijk dat zijn eigen verkoudheid hem parten speelt. Er moet dringend iets veranderen in deze relatie.
(Een geredigeerde versie van mijn artikel verscheen op Mappalibri.be)